Co to jest neurotypowość

Słowo neurotypowość pojawia się zwykle przy okazji rozmowy o ADHD czy spektrum autyzmu, jako kontrast. Warto je rozumieć, bo porządkuje sposób, w jaki mówimy o różnicach w pracy mózgu.

Co znaczy neurotypowość

Neurotypowość to sposób działania mózgu typowy dla większości ludzi, czyli zgodny z tym, czego dana kultura i otoczenie zwykle oczekują w zakresie uwagi, komunikacji i przetwarzania bodźców. Osobę o takim profilu określa się jako neurotypową. To skrót myślowy, a nie kategoria medyczna ani diagnoza.

Skąd wzięło się to pojęcie

Termin narodził się w środowiskach osób autystycznych jako przeciwieństwo słowa neuroatypowy. Chodziło o nazwanie tego, co wcześniej traktowano jako oczywistą normę, i pokazanie, że jest to po prostu jeden z możliwych sposobów funkcjonowania, a nie jedyny słuszny. To część szerszego spojrzenia, jakim jest neuroróżnorodność.

Neurotypowość a neuroatypowość

O osobie, której mózg działa inaczej niż u większości, na przykład w ADHD czy spektrum autyzmu, mówimy, że jest neuroatypowa. Neurotypowa to jej przeciwieństwo, czyli osoba funkcjonująca w sposób typowy dla większości. Oba określenia opisują konkretną osobę. Warto pamiętać, że sama neuroróżnorodność opisuje całą grupę, a nie jednostkę.

Po co nam to rozróżnienie

Nazywanie neurotypowości pomaga zobaczyć, że nie ma jednego właściwego sposobu działania mózgu. To zdejmuje część oceniania z osób, które funkcjonują inaczej, i przenosi rozmowę z tego, co jest z kimś nie tak, na to, jak dopasować otoczenie do różnych potrzeb.