Sensoryka w ADHD

Sensoryka, czyli sposób, w jaki odbieramy i przetwarzamy bodźce, kojarzy się głównie z autyzmem. Tymczasem także wiele osób z ADHD opisuje wyraźną wrażliwość na dźwięki, światło, dotyk czy metki w ubraniach. To realny, choć rzadziej omawiany element ADHD.

Jak wygląda sensoryka w ADHD

Najczęściej pojawia się łatwe rozpraszanie przez bodźce z otoczenia oraz szybkie przeciążenie sensoryczne, gdy dzieje się za dużo naraz. Hałas w open space, migające światło czy tłum potrafią realnie utrudnić skupienie i podnieść napięcie. To wiąże się z tym, że w ADHD filtrowanie i kierowanie uwagi działa inaczej, więc trudniej odsiać to, co nieważne.

Dwie strony wrażliwości

Sensoryka w ADHD bywa dwukierunkowa. Część osób jest nadwrażliwa i szuka ciszy oraz spokoju, a część przeciwnie, poszukuje mocnych wrażeń, głośnej muzyki czy ruchu, bo stymulacja pomaga im się skupić i poczuć obecność. Obie potrzeby są normalne i mogą występować u tej samej osoby, zależnie od dnia i stanu.

Sensoryka a emocje i zmęczenie

Przeciążenie sensoryczne rzadko działa samo. Zwykle łączy się ze zmęczeniem i dysregulacją emocji, przez co pod koniec intensywnego dnia drobny bodziec potrafi przelać czarę. Rozpoznanie tego mechanizmu pomaga reagować wcześniej, zanim napięcie wybuchnie.

Kiedy sensoryka jest bardzo silna

Jeśli trudności sensoryczne są naprawdę przytłaczające, uporczywe i obecne w wielu obszarach życia, warto przyjrzeć się temu diagnostycznie. Bardzo nasilona nadwrażliwość bywa jednym z sygnałów, że obok ADHD może współwystępować spektrum autyzmu, czyli tak zwane AuDHD. To niczego nie przesądza z góry, ale bywa dobrym powodem, żeby rozważyć diagnozę w kierunku autyzmu i sprawdzić, co dokładnie stoi za tymi trudnościami.

Co pomaga

Najwięcej daje świadome zarządzanie bodźcami. Pomaga praca w ciszy albo w słuchawkach, ograniczanie rozpraszaczy, przerwy na wyciszenie oraz zadbanie o wygodne, nierozpraszające otoczenie. Dla osób poszukujących stymulacji pomocny bywa z kolei ruch albo spokojny szum w tle. Chodzi o dopasowanie środowiska do siebie. Jeśli rozpoznajesz u siebie ADHD, dobrym krokiem jest bezpłatny test, a rozstrzyga rzetelna diagnoza.