ADHD a autyzm u dorosłych

ADHD i spektrum autyzmu bywają mylone, bo część trudności wygląda podobnie. Oba stany są neurorozwojowe, oba wpływają na uwagę, energię i relacje, i oba potrafią latami pozostawać nierozpoznane. Różnią się jednak tym, co leży u podłoża, dlatego rozróżnienie ma realne znaczenie dla wsparcia.

Co je łączy

Wspólnych punktów jest sporo i to one najczęściej powodują pomyłki.

• Trudności z uwagą i regulacją energii.
• Szybkie przeciążenie w głośnym, jasnym, pełnym bodźców otoczeniu.
• Trudności z planowaniem i organizacją, wynikające z pracy funkcji wykonawczych.
• Męczące relacje społeczne i poczucie inności.
• Lata ukrywania trudności przed otoczeniem, które wyczerpuje i prowadzi do przemęczenia.

Do tego dochodzi częsty problem diagnostyczny. Jedno rozpoznanie potrafi przesłonić drugie, zwłaszcza gdy uwaga skupia się na najbardziej widocznych objawach.

Co je różni

Najważniejsza różnica dotyczy stosunku do nowości i przewidywalności.

• Osoba z ADHD często poszukuje bodźców, nowości i zmiany. Rutyna ją nuży, a znudzenie odbiera motywację.
• Osoba w spektrum autyzmu zwykle potrzebuje przewidywalności i rutyny, a nagłe zmiany są dla niej źródłem napięcia.

Różni się też obszar społeczny. W autyzmie trudność dotyczy odczytywania niepisanych reguł i sygnałów niewerbalnych. W ADHD problemy w relacjach wynikają częściej z impulsywności, przerywania i rozpraszania się w rozmowie, a nie z samego rozumienia sytuacji społecznej.

Kiedy występują razem

ADHD i autyzm nierzadko idą w parze. Współwystępowanie ma nawet własną, potoczną nazwę. Piszę o nim w artykule co to jest AuDHD oraz kiedy ADHD i autyzm współwystępują. Wtedy potrzeby bywają sprzeczne, na przykład jednoczesny głód nowości i lęk przed zmianą, co samo w sobie jest męczące.

Dlaczego rozróżnienie się liczy

Trafne rozpoznanie decyduje o tym, jakie strategie pomogą. Dobre wsparcie dla ADHD nie zawsze pasuje do autyzmu i odwrotnie. Dlatego rzetelna diagnoza analizuje oba stany. W zależności od obrazu prowadzi do diagnozy ADHD u dorosłych, diagnozy autyzmu u dorosłych albo diagnozy łączonej ADHD i ASD.