Czy MOXO jest potrzebne w diagnozie ADHD

Coraz częściej słyszę to pytanie od osób, którym gdzieś zaproponowano test MOXO jako element diagnozy ADHD. Odpowiadam wprost. Nie, MOXO nie jest do tego potrzebne i nie ma wartości diagnostycznej w rozpoznawaniu ADHD.

Czym jest MOXO

MOXO to komputerowy test ciągłego wykonania. Mierzy uwagę, czas reakcji, impulsywność i nadruchliwość w zadaniu wymagającym skupienia, także wtedy, gdy pojawiają się rozpraszacze. Wynik to zestaw liczb pokazujących, jak poradziłaś lub poradziłeś sobie w tym konkretnym zadaniu.

Dlaczego nie rozstrzyga o diagnozie

Powodów jest kilka i warto je rozłożyć na czynniki.

Po pierwsze, ADHD nie ma jednego biologicznego ani laboratoryjnego markera. Nie istnieje pomiar, który jednym wynikiem powie „to jest ADHD". Rozpoznaje się je po wzorcu objawów, który utrzymuje się od dzieciństwa i realnie utrudnia życie w różnych sytuacjach, w domu, w pracy i w relacjach. Tego nie widać w jednym zadaniu na komputerze w gabinecie.

Po drugie, taki test mierzy tylko to, jak radzisz sobie w tej jednej, sztucznej sytuacji. Wiele osób z ADHD w krótkim, nowym i angażującym zadaniu wypada dobrze, bo nowość i presja czasu chwilowo poprawiają koncentrację. To nie znaczy, że nie mają ADHD. Działa też odwrotnie. Ktoś bez ADHD może wypaść słabo, bo jest niewyspany, zestresowany albo po prostu ma gorszy dzień.

Po trzecie, testy ciągłego wykonania mają ograniczoną czułość i swoistość. Dają zarówno wyniki fałszywie dodatnie, czyli nieprawidłowe u osoby bez ADHD, jak i fałszywie ujemne, czyli prawidłowe u osoby z ADHD. Prawidłowy wynik nie wyklucza więc ADHD, a nieprawidłowy go nie potwierdza. Dlatego wytyczne diagnostyczne nie zalecają testów komputerowych jako samodzielnego narzędzia rozpoznania.

Podstawą rozpoznania ADHD u dorosłych jest wywiad kliniczny, historia z dzieciństwa i z dorosłości oraz narzędzia takie jak DIVA-5 czy skale Conners. Całość zbiera i interpretuje specjalista. Żaden test uruchamiany w oderwaniu od tego procesu nie zastąpi tej oceny.

Kiedy MOXO może mieć sens

Jeśli interesuje Cię, jak działają u Ciebie konkretne funkcje wykonawcze, i chcesz poszerzyć świadomość siebie, MOXO może być ciekawym doświadczeniem. Traktuj to jednak jako element poznawania siebie, a nie dowód w sprawie diagnozy. To ważna różnica.

O co warto zapytać, gdy ktoś proponuje Ci MOXO

Zapytaj, po co ten test w Twoim procesie i co zmieni w rozpoznaniu. Jeśli usłyszysz, że to on przesądzi o diagnozie ADHD, potraktuj to jako sygnał ostrzegawczy. Diagnozy nie stawia się na podstawie jednego testu komputerowego.