Czy mogę mieć ADHD, jeśli żadne z rodziców go nie ma

To częsta wątpliwość. Skoro ADHD jest dziedziczne, to jak to możliwe, że mam je ja, a moi rodzice nie? Jak najbardziej możliwe, i zaraz wyjaśniam dlaczego.

Brak diagnozy to nie brak ADHD

Najczęstsze wyjaśnienie jest proste. Rodzic może mieć ADHD, którego nigdy u niego nie rozpoznano. Przez dziesięciolecia ADHD u dorosłych było niemal nieznane, a osoby z trudnościami słyszały, że są roztargnione albo nerwowe. Wiele z nich nauczyło się to maskować i nadrabiać. Bardzo częsta jest sytuacja, w której rodzic rozpoznaje ADHD u siebie dopiero po diagnozie własnego dziecka, nawet dorosłego.

Do mojego gabinetu często trafiają najpierw dorosłe dzieci, a potem ich rodzice, albo odwrotnie, i oba warianty zdarzają się równie często. Proces diagnostyczny pomaga zauważyć powtarzające się schematy i lepiej zrozumieć siebie, a tą wiedzą chętnie dzielimy się później z bliskimi. Wtedy oni zaczynają dostrzegać u siebie rzeczy, które przez całe życie brali za normę.

Dziedziczy się skłonność, a nie pewność

ADHD jest w dużej mierze dziedziczone, ale dziedziczy się skłonność, a nie gwarancję. Geny odpowiedzialne za ADHD mogą być obecne w rodzinie w różnych kombinacjach. Bywa, że u rodzica objawy były łagodne albo dotyczyły głównie nieuwagi, która mniej rzuca się w oczy, a u dziecka obraz jest wyraźniejszy.

Rola dalszej rodziny

Skłonność genetyczna nie musi pochodzić wprost od rodzica. Może być obecna u dziadków, cioć czy wujków. Dlatego czasem, gdy przyjrzeć się szerszej rodzinie, okazuje się, że ktoś funkcjonował dokładnie tak, jak opisujemy dziś ADHD, tylko nikt tego wtedy nie nazwał.

Geny to nie wszystko

Na ostateczny obraz wpływa też środowisko i inne czynniki, o których piszę przy okazji przyczyn ADHD. Dlatego nasilenie i widoczność ADHD mogą się w rodzinie mocno różnić. Jeśli rozpoznajesz u siebie objawy, brak diagnozy u rodziców niczego nie wyklucza. Dobrym krokiem jest bezpłatny test, a rozstrzyga rzetelna diagnoza.