Prokrastynacja w ADHD

Prokrastynacja to odkładanie zadań na później, mimo że wiemy, iż powinniśmy je zrobić. W ADHD jest szczególnie częsta i uporczywa, ale nie wynika z lenistwa ani braku chęci. Wynika z tego, jak działają układ motywacji i funkcje wykonawcze.

Dlaczego mózg z ADHD odkłada

Motywacja w ADHD zależy silniej od tego, czy zadanie jest ciekawe, pilne albo nagradzające, niż od tego, czy jest ważne. Sprawy nudne, odległe w czasie i nieokreślone słabo uruchamiają działanie, nawet jeśli logicznie wiemy, że są istotne. Do tego dochodzi trudność z rozpoczęciem, która przy większych zadaniach zamienia się w paraliż zadaniowy.

Często pojawia się też druga warstwa. Odkładanie budzi napięcie i poczucie winy, a te dodatkowo blokują, więc powstaje błędne koło.

Czym to różni się od zwykłego lenistwa

Osoba, która po prostu nie chce czegoś robić, nie cierpi z tego powodu. W prokrastynacji przy ADHD jest odwrotnie. Chęć jest, a mimo to nie da się ruszyć, i towarzyszy temu frustracja oraz poczucie porażki. To nie kwestia charakteru, tylko sposobu, w jaki mózg uruchamia działanie.

Co pomaga

Pomaga skracanie zadań do bardzo małych, konkretnych kroków, dodawanie zewnętrznej struktury i terminów oraz zmniejszanie presji na idealne wykonanie. W dłuższej perspektywie warto zrozumieć własny profil i pracować nad strategiami dopasowanymi do ADHD, na przykład w coachingu. Punktem wyjścia bywa rzetelna diagnoza.