ADHD a zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (OCD)

ADHD i zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, w skrócie OCD, na pierwszy rzut oka wydają się przeciwieństwami. Jedno kojarzy się z chaosem i rozproszeniem, drugie z nadmierną kontrolą i porządkiem. Mimo to bywają mylone, a u części osób współwystępują.

Skąd bierze się podobieństwo

W OCD pojawiają się natrętne myśli, czyli obsesje, oraz powtarzane czynności, które mają zmniejszyć wywołany nimi lęk, czyli kompulsje. W ADHD też można spotkać sprawdzanie po kilka razy, sztywne rutyny i silną potrzebę kontroli. Różnica dotyczy jednak przyczyny. W ADHD taka kontrola bywa strategią radzenia sobie z zawodną pamięcią i organizacją, próbą uniknięcia kolejnej wpadki. W OCD za powtarzaniem stoi natrętny lęk, który wraca mimo prób jego opanowania.

Kiedy współwystępują

Gdy oba stany są obecne naraz, obraz bywa mylący. Osoba z ADHD i OCD może z jednej strony gubić rzeczy i odkładać zadania, a z drugiej wpadać w wyczerpujące rytuały kontroli. To nie sprzeczność, tylko dwa różne mechanizmy działające jednocześnie. Ważne, żeby nie tłumaczyć wszystkiego jednym z nich, bo można wtedy przeoczyć drugi.

Dlaczego to rozróżnienie ma znaczenie

OCD i ADHD prowadzi się inaczej, dlatego trafne rozpoznanie realnie wpływa na pomoc. W rzetelnej diagnozie patrzy się na to, skąd bierze się potrzeba powtarzania i kontroli, a nie tylko na samo zachowanie. Jeśli rozpoznajesz u siebie i trudności typowe dla ADHD, i natrętne myśli czy przymus powtarzania, warto powiedzieć o tym w trakcie diagnozy.