Gdybym miała opisać metaforycznie, czym jest AuDHD, przedstawiłabym Wam dwa wilki.
Dwa wilki, dwa światy
Jeden z nich ma idealnie ulizane futerko, trzyma w łapach kartonik, w którym są pudełka tej samej wielkości, ułożone idealnie równo obok siebie. Na uszach ma zatknięte słuchawki douszne, na ciałku luźną białą wyprasowaną koszulkę. Ma minę nie mówiącą nam niczego, a w oczach lekkie przerażenie. Patrzy ukradkiem na drugiego wilka.
Ten jest uśmiechnięty, w pozie zapraszającej do zabawy. Ma jedną skarpetkę czerwoną, a drugą zieloną na tylnych łapach. Niechlujnie narzuconą pogniecioną koszulkę z plamą zasłania trochę torba, którą trzyma w lewej łapie. Wszystko się z niej prawie wysypuje, a wilk zdaje się tego nie zauważać, mimo, że klucze są już pod jego łapami. Choć chce zaprosić drugiego wilka swoją gestykulacją do siebie, w jego oczach też jest coś dziwnego. Jakby zmęczenie, może dojmująca pustka.
Obaj różni, obaj przerysowani. Jeden lubi rutynę, spokój i strukturę. Drugi szuka bodźców, żyje w chaosie i bywa nieprzewidywalny. Gdyby byli sąsiadami, nie spotkaliby się nawet na klatce schodowej, bo ten pierwszy zawsze by unikał przypadkowego spotkania.
A teraz wyobraź sobie, że żyją w jednym domu, a ich domem jesteś Ty.
Jeden to Spektruś, drugi to Aduś. W każdej kwestii Twojego domu się spierają. Nigdy nie mogą dojść do kompromisu.
Poranek z AuDHD
Wyobraź sobie poranek. Dzwoni budzik o standardowej godzinie. Spektruś otwiera oczy, odsłania rolety, idzie nastawić wodę na poranną herbatę, a następnie do toalety. Wyciąga torebkę herbaty, tej samej marki od 10 lat, wkłada do ulubionego kubka spranego już trochę w zmywarce i zalewa wodą o dokładnej temperaturze 80 stopni. Wszystko idzie zgodnie z planem, jest cicho, spokojnie i… nudno!
Aduś wbiega i włącza głośno muzykę, żeby podnieść energię tego poranka. Bierze herbatę, wpada z impetem w kanapę i chwyta za telefon, by przeskrolować media społecznościowe. U Spektrusia pojawia się napięcie, przecież plan poranka był inny, ponadto nie ma czasu na scrollowanie, bo trzeba wyjść do pracy na czas.
Aduś czasu ma aż nadto. Przecież w 10 minut zdąży ulizać futerko dokładnie, wyprasować koszulkę, spakować plecak i jeszcze zdąży wskoczyć do piekarni po śniadanie.
Ostatecznie i Spektruś, i Aduś kończą w dużym napięciu, spóźnieni, w wygniecionych koszulkach i bez okularów do komputera, bo zostały w innej torbie.
Tak właśnie może wyglądać życie w ciągłym konflikcie, w sprzeczności i niezrozumieniu.
Czym właściwie jest AuDHD
Poza metaforą AuDHD to współwystępowanie ADHD i spektrum autyzmu (ASD) u jednej osoby. Sama nazwa to zbitka słów Autyzm i ADHD. Cechy jednego i drugiego często ciągną w przeciwne strony, dokładnie jak Spektruś i Aduś. Potrzeba rutyny, ciszy i przewidywalności spotyka się z potrzebą nowości, ruchu i bodźców, a to potrafi męczyć bardziej niż każda z tych rzeczy z osobna.
AuDHD bywa rozpoznawane późno, bo jeden profil potrafi maskować drugi. Zewnętrzny spokój i kontrola przykrywają wewnętrzny chaos, więc z boku wygląda to na ogarnianie. Więcej o tym, jak te trudności wyglądają na co dzień, piszę we wpisie o objawach ADHD u dorosłych, a szerzej o samym połączeniu przeczytasz na stronie o ADHD i spektrum autyzmu.
Da się to ukoić, poza metaforą
A tych dwóch wystarczy zaprosić na terapię dla par, która wychodząc poza metaforę będzie rozpoczynała się od rzetelnej diagnozy AuDHD. Następnie kontynuować pracę w formie coachingu lub psychoterapii i znaleźć ukojenie dla obu tych wilków.
Życie w sprzecznościach wymaga negocjacji. A prawdziwa sztuka negocjacji to uwzględnienie potrzeb obu stron i wspólne znalezienie zadowalających rozwiązań.
Daj im szansę. Zadbaj o swój dom.
Najczęstsze pytania
Czym jest AuDHD?
AuDHD to współwystępowanie ADHD i spektrum autyzmu (ASD) u jednej osoby. Nazwa łączy słowa Autyzm i ADHD. W praktyce oznacza, że cechy obu profili nakładają się i często ciągną w przeciwne strony.
Czym AuDHD różni się od samego ADHD?
Przy samym ADHD na pierwszym planie są trudności z uwagą, impulsywność i regulacja emocji. W AuDHD dochodzą do tego potrzeba rutyny, przewidywalności i wrażliwość sensoryczna typowe dla spektrum autyzmu. Te potrzeby bywają sprzeczne, dlatego codzienność potrafi męczyć bardziej.
Dlaczego AuDHD tak często rozpoznaje się późno?
Bo jeden profil potrafi maskować drugi. Kontrola i pozorny spokój przykrywają wewnętrzny chaos, więc trudności długo chowają się pod „przecież daję radę”. Diagnoza w dorosłości nazywa po imieniu to, co od dawna czujesz.
Jak wygląda diagnoza AuDHD?
Zaczynamy od rzetelnej diagnozy łączonej ADHD i ASD, a potem możemy pracować coachingowo. Prowadzę ją w Poznaniu oraz online.
